De Nationale Conferentie Thematisch Onderwijs 2026 was een groot succes!

Op woensdag 28 januari 2026 vond in De Rijtuigenloods in Amersfoort de allereerste Nationale Conferentie Thematisch Onderwijs (NCTO) plaats — een dag waarop leraren, schoolteams, onderwijsontwikkelaars en experts uit het hele land samenkwamen om te werken aan rijk, betekenisvol en geïntegreerd onderwijs. De conferentie bracht theorie, praktijk en professionalisering samen en zette een krachtig stip aan de horizon voor de toekomst van thematisch onderwijs in Nederland.

Het belang van thematisch onderwijs

De kern van thematisch onderwijs ligt in de overtuiging dat kinderen het best leren wanneer ze kennis, taal en vaardigheden in samenhang ontwikkelen. In een tijd waarin informatie via alle kanalen op ons afkomt, wordt een brede en stevige algemene kennisbasis steeds belangrijker. Thematisch onderwijs biedt een raamwerk waarin vakken als wereldoriëntatie, taal, lezen, schrijven en burgerschap niet geïsoleerd worden aangeboden, maar elkaar versterken en betekenisrijk worden gemaakt voor leerlingen.

Een dag vol inspiratie, reflectie en werkvormen

De conferentie begon met een warm ontvangst en een opening door dagvoorzitter Tjip de Jong, gevolgd door een sprekende keynote van Erik Meester.

Erik liet zien dat thematisch onderwijs in de kern een pedagogische keuze is. Een keuze die verder gaat dan een didactische werkvorm of organisatievorm, en die vraagt om bewuste en onderbouwde keuzes in het curriculum.

Hij benadrukte dat thematisch onderwijs alleen kansrijk is wanneer drie elementen met elkaar in balans zijn: een gedegen kennisopbouw, toepassing van die kennis en gemeenschappelijkheid. Kennis vormt daarbij de basis: leerlingen moeten beschikken over voldoende achtergrondkennis om taal, teksten en de wereld om hen heen te kunnen begrijpen. Die kennis krijgt betekenis wanneer zij wordt toegepast in rijke contexten en gedeeld wordt binnen een gezamenlijke leeromgeving.

Aan de hand van herkenbare voorbeelden en taalexperimenten liet Erik zien hoe cruciaal taal en kennis zijn voor begrip. Zonder voldoende kennis blijven woorden leeg en is betekenis moeilijk te construeren. Daarmee onderstreepte hij het belang van een doordacht, samenhangend kenniscurriculum als fundament voor thematisch onderwijs.

Zijn boodschap vormde een krachtige aftrap van de dag en bood deelnemers een helder kader om gedurende de conferentie kritisch te kijken naar hun eigen onderwijspraktijk en curriculumkeuzes.

Daarna konden deelnemers kiezen uit een breed palet aan workshops, variërend van praktische didactiek tot curriculumverdieping:

Workshops over implementatie in de schoolpraktijk, waarin concrete handvatten werden gedeeld om visie daadwerkelijk tot uitvoering te brengen. Debat en burgerschapsvorming als manieren om dieper denken bij leerlingen te stimuleren. Sessies over formatief handelen, thema’s als ‘Nederland en het water’, en het vergroten van leskwaliteit in thematisch onderwijs. Speciale workshops rond interactie en variatie in de les, NT2-ondersteuning, en integratie van schrijfonderwijs in thematische contexten. Een workshop over Wetenswaardig Junior, waarin deelnemers als leerlingen zelf konden ervaren hoe de methode werkt in groep 1–3.

Na de ochtendworkshops was er een inspiratiemarkt tijdens de lunchpauze, waar voorbeeldscholen hun aanpak en ervaringen met thema’s uit Wetenswaardig deelden — van theorie naar praktijk.

Inspiratiesessies in de middag

In de middag stonden inspiratiesessies op het programma met uiteenlopende thema’s:

• Leesstrategieën en literatuur voor verdieping in taalonderwijs.
• Storytelling als didactisch hulpmiddel om begrip en interesse te vergroten.
• Implementatie- en curriculumvraagstukken, lokaal erfgoed integreren in wereldoriëntatie, en thematisch onderwijs voor kleuters.
• Praktische sessies zoals bordwerk en aantekeningen, kenniscurriculumontwerp en een nieuwe kijk op toetsing binnen thematisch onderwijs.

De conferentie werd afgesloten met een keynote van Heleen Buhrs, leerkracht en auteur, die thematisch onderwijs nadrukkelijk verbond aan leesontwikkeling, kennisopbouw en onderwijskwaliteit op de lange termijn. In haar bijdrage maakte zij duidelijk dat thematisch onderwijs niet alleen draait om samenhang, maar vooral om de vraag wat we kinderen leren en waarom.

Heleen benadrukte dat kinderen van jongs af aan veel moeten leren over de wereld om later met plezier en begrip te kunnen lezen en leren. Aan de hand van concrete voorbeelden liet zij zien hoe diepgaande kennis — bijvoorbeeld over kunst, geschiedenis of natuur — leidt tot beter tekstbegrip, rijkere gesprekken en meer denkvermogen. Kennis is daarmee geen bijproduct, maar een voorwaarde voor betekenisvol leren.

Daarnaast pleitte zij voor het zoveel mogelijk laten verdwijnen van losse vakken binnen thematisch onderwijs. Door taal, lezen, wereldoriëntatie en denken geïntegreerd aan te bieden, ontstaat ruimte voor verdieping en echte samenhang. Leerlingen leren niet alleen feiten, maar ontwikkelen ook het ‘gereedschap’ om verbanden te leggen, teksten te doorgronden en kritisch te denken.

Een derde belangrijk uitgangspunt in haar verhaal was het werken met rijke, uitdagende teksten. Heleen liet zien hoe kwalitatief sterke teksten — uit literatuur, informatieve bronnen en geschiedenis — leerlingen uitnodigen tot denken, vragen stellen en betekenis geven. Juist deze teksten maken thematisch onderwijs krachtig en zorgen ervoor dat kennis beklijft.

Met haar afsluitende keynote bracht Heleen Buhrs de kern van de conferentie samen: thematisch onderwijs vraagt om bewuste keuzes voor kennis, kwaliteit en samenhang, met het oog op duurzame leerontwikkeling. Een boodschap die deelnemers meenamen als inspiratie én als opdracht voor hun eigen onderwijspraktijk.

Wat namen deelnemers mee naar huis?

De NCTO bood een unieke mix van theorie, praktijkvoorbeelden en directe toepasbaarheid. Teams gingen naar huis met:

• concrete werkvormen en didactische handvatten voor hun lessen
• inspiratie voor het ontwerpen van samenhangende leertrajecten
• inzichten in het verbinden van kennis en taal
• nieuwe contacten en netwerkmomenten met collega-professionals

De intensiteit van de dag, gekoppeld aan de praktijkgerichtheid van de sessies, zorgde ervoor dat veel deelnemers stilstonden bij hun eigen curriculum en ideeën meenamen om direct het verschil te maken in hun school.

Tot slot werd tijdens de conferentie alvast vooruitgekeken. De datum voor de volgende editie van de Nationale Conferentie Thematisch Onderwijs is bekendgemaakt: 27 januari 2027. Zet dit dus alvast in je agenda!

Bedankt, alle sprekers, collega’s en uiteraard de deelnemers!