Thematisch onderwijs
Waarom wonen zoveel Nederlanders onder zeeniveau? Hoe beschermen dijken ons tegen overstromingen? En waarom speelden molens zo’n belangrijke rol in de ontwikkeling van ons land?
Binnen thematisch onderwijs wordt kennis in samenhang aangeboden. Leerlingen leren over het Nederlandse landschap, hoe mensen al eeuwenlang met water omgaan en welke invloed dat heeft gehad op de ontwikkeling van Nederland. Doordat kennisgebieden met elkaar verbonden zijn, bouwen leerlingen een stevig kennisnetwerk op dat ook hun taalontwikkeling ondersteunt.
Wat is thematisch onderwijs?
Thematisch onderwijs is een manier van lesgeven waarbij verschillende vakgebieden samenkomen binnen één betekenisvol thema. In plaats van losse lessen geschiedenis, aardrijkskunde, biologie, techniek en taal, ontdekken leerlingen hoe kennisgebieden met elkaar verbonden zijn en ontstaat samenhang in het curriculum.
Een thema als Grieken en Romeinen, Groei en ontwikkeling of Nederland en het water biedt een kapstok waaraan nieuwe kennis kan worden opgehangen. Leerlingen bouwen zo niet alleen vakspecifieke kennis op, maar ontwikkelen ook een beter begrip van de wereld om hen heen.
Waarom kiezen voor thematisch onderwijs?
Onderzoek laat zien dat nieuwe kennis beter beklijft wanneer leerlingen deze kunnen verbinden aan bestaande kennis. Thematisch onderwijs helpt om kennis over een onderwerp stap voor stap uit te bouwen.
Door vakken in samenhang aan te bieden, leren leerlingen verbanden leggen tussen onderwerpen. Dit vergroot de betrokkenheid, stimuleert nieuwsgierigheid en ondersteunt de taalontwikkeling.
Bovendien biedt thematisch onderwijs kansen om kennisopbouw en taalontwikkeling bewust te verbinden. Een rijke kennisbasis vormt immers een belangrijke voorwaarde voor taalvaardigheid.
In de video van de Liniaal hiernaast vertellen Erik Meester en Heleen Buhrs meer over de voordelen van thematisch werken en hoe je dit in de praktijk vormgeeft.
Kiezen voor een methode
De aanschaf van een nieuwe lesmethode is een belangrijke beslissing. Niet alleen omdat het een aanzienlijke investering is, maar vooral omdat een methode jarenlang bepalend is voor het onderwijs op je school. De keuze heeft invloed op wat leerlingen leren, hoe leerkrachten werken en hoeveel tijd er nodig is voor voorbereiding en uitvoering.
Daarom is het belangrijk verder te kijken dan alleen de aanschafprijs. Past de methode bij de onderwijsvisie? Ondersteunt deze de gewenste kennisopbouw? Is de methode praktisch uitvoerbaar voor je team? En hoe zit het met de kosten en duurzaamheid op de lange termijn?
Om je te helpen bij de oriëntatie hebben we de belangrijkste aandachtspunten op een rij gezet.
Welke methode past bij jouw school?
Moeten geschiedenis, aardrijkskunde, natuur en techniek samenkomen in één thema of liever deels afzonderlijk aangeboden worden?
Zoek je een methode die kant-en-klaar is of wil je veel ruimte om zelf lessen en thema’s vorm te geven?
Past een fysieke lesmethode beter bij jullie visie of werken jullie liever vanuit een digitale leeromgeving?
Kies je voor verantwoord gedrukte boeken die lang meegaan of liever werkboeken of een digitale omgeving?
Kijk niet alleen naar de aanschafprijs, maar ook naar licenties, vervangingskosten en gebruiksduur. Wat zijn de kosten per leerling per jaar op lange termijn?
Vanaf welke groep wil je werken met thematisch onderwijs? Is de methode ook beschikbaar voor groep 1, 2 en 3?
De juiste keuze
Heb je op een rijtje gezet welke methodes aansluiten bij jullie wensen, maar wil je zeker weten dat je de juiste keuze maakt? Er zijn verschillende manieren om te zien of een methode bij je school past.
Ben je benieuwd naar Wetenswaardig? Vraag een zichtzending en mini-thema’s aan en ga hiermee aan de slag met je klas. Hoe ervaren de leerlingen de methode? Worden ze enthousiast als je met het thema aan de slag gaat en wordt hun nieuwsgierigheid geprikkeld? Dat is een goed teken!
Ook organiseren we webinars en inspiratiesessies waarbij je de gelegenheid krijgt je vragen te stellen over de methode en veel te weten kunt komen over het werken met de methode. Benieuwd welke sessies er op de planning staan? Kijk dan op onze event-pagina.
Ga eens kijken bij andere scholen in de regio die al met de methode werken en vraag naar ervaringen of woon een les bij. Benieuwd welke school bij jou in de buurt met Wetenswaardig werkt? Neem contact op via info@mathematischinstituut.nl en we brengen je in contact.
Verdiep je verder in thematisch onderwijs
Ben je op zoek naar kennis en inspiratie over hoe je thematisch onderwijs vormgeeft in de klas? Kijk dan eens naar de voorbeeldles in de video hiernaast.
Ook in de podcast Geef Kennis Door vind je veel inspiratie over hoe je een thema extra rijk en levendig maakt in je klas. Je vindt deze podcast op Youtube en Spotify.
Daarnaast vind je in de Liniaal regelmatig artikelen, praktijkverhalen en interviews over thematisch onderwijs. Bijvoorbeeld over de ervaringen van schoolleiders met thematisch onderwijs, het ontstaan van de lesmethode Wetenswaardig of tips voor als je hier net mee start.
Wil je in één dag helemaal ondergedompeld worden in de wereld van thematisch onderwijs? Bezoek dan de Nationale Conferentie Thematisch Onderwijs. Meer informatie en kaarten zijn hier beschikbaar.
Veelgestelde vragen
-
Hoe draagt thematisch onderwijs bij aan begrijpend lezen?
Leerlingen begrijpen teksten beter wanneer zij voldoende achtergrondkennis hebben. Thematisch onderwijs helpt bij het opbouwen van die kennis, waardoor begrijpend lezen wordt ondersteund.
-
Is thematisch onderwijs duurder dan traditionele methodes?
Dat verschilt per methode. Het is verstandig om niet alleen naar de aanschafprijs te kijken, maar ook naar jaarlijkse licentiekosten, vervangingskosten en de gebruiksduur van het materiaal.
-
Heb je voor thematisch onderwijs altijd een methode nodig?
Nee. Scholen kunnen ervoor kiezen om zelf thema’s en lesmateriaal te ontwikkelen. Dat biedt veel vrijheid, maar vraagt ook tijd, expertise en een goede bewaking van de opbouw van kennis en de dekking van de kerndoelen.
Een methode kan helpen om kennisopbouw te borgen, samenhang in het curriculum aan te brengen en ervoor te zorgen dat belangrijke leerdoelen en kerndoelen systematisch aan bod komen. Daarnaast bespaart een methode vaak voorbereidingstijd voor leerkrachten.
-
Welke vakken kun je thematisch aanbieden?
Geschiedenis, aardrijkskunde, natuur & techniek, biologie, burgerschap en taalontwikkeling lenen zich goed voor thematisch onderwijs. Veel scholen combineren deze vakgebieden binnen één doorlopende leerlijn.